على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2505

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

باشد و زياده از معتاد باشد . و فاحش الطول : درازى غير متناسب و بىاندازه و بىاندام . فاحش ( f hec ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار و زياده از اندازه . و شرمنده . و بىشرف . و بدكار . و جسور و گستاخ . و كلان . و درخشان . و غضبناك . و آزمند . و زشت و بدشكل و بىتناسب . و ظلم فاحش : ظلم بىاندازه . فاحشا ( f hecan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار و بغايت و بينهايت . و بطور ظلم و قهر . فاحشة ( f hecat ) ا . ع . زنا . و هر گناه و بدى كه از حد درگذرد . و هر چه خداى عز و جل از آن نهى فرموده باشد . ج : فواحش . فاحشگى ( f hecagi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زناكارى زنان . و ارتكاب فعل شنيع . و فضيحت و رسوائى . فاحشه ( f hece ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زن زناكار و رسوا و بدكردار و روسپى و جافجاف و زغاو و سيهه و هريوه . فاحشه‌دوست ( fahece - dust ) ص . پ . زناكار و روسپى پاره . فاحشه‌دوستى ( f hece - dusti ) ا . پ . زناكارى فاحص ( f hes ) افا . ع . تفحص‌كننده و تجسس‌كننده . فاحم ( f hem ) ص . ع . نيك سياه . و شعر فاحم : موى سياه . و كبش فاحم : تكهء خروشان . فاحم ( f hem ) ا . ع . آب ايستاده و ساكن كه جريان نداشته باشد . فاخ ( f x ) ا . پ . فاج و شاخ درخت . فاختة ( f xetat ) ا . ع . نام مرغى كه قمرى نيز گويند . ج : فواخت . و نام چند نفر زن . و نام ام هانى خواهر حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . فاختك ( f xtak ) ا . پ . فاختهء خرد و كوچك . فاختگان ( f xtag n ) پ . ج . فاخته . فاخته ( f xte ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوعى از كبوتر كه قمرى و كوكو و ونا نيز گويند . فاختة ضرب ( f xte - zarb ) ا . پ . نام ضرب هفدهم از ضرب اصول . فاخته‌گون ( f xte - gun ) ص . پ . هر چيز كه برنگ سفرجل باشد . فاختى ( f xetiyy ) ص . ع . هر چيزى كه برنگ فاخته باشد . فاختئى ( f xte'i ) ص . پ . برنگ فاخته و برنگ شكوفهء سفرجل . فاخر ( f xer ) ص . ع . نازنده و فخر كننده . فاخر ( f xer ) ا . ع . بهترين و - گرانمايه‌ترين از هر چيزى . و غورهء خرماى بزرگ بيدانه . و حبق الفاخر : نوعى از ريحان كه برگهاى پهن دارد . فاخر ( f xer ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گرانمايه و اعلا و نيكو . فاخرة ( f xerat ) ص . ع . مؤنث فاخر . فاخره ( f xare ) ا . پ . نام دانه‌اى كه در طب به كار برند . فاخره ( f xere ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گرانمايه و نيكو و اعلا . فاخز ( f xez ) ا . ع . خرماى بيدانه . فاخور ( f xur ) ا . ع . سفالگر و كوزه‌گر . و نوعى از ريحان كه ريحان الشيوخ نيز گويند . و زنى كه بطور تبختر حركت كند . فاخيدن ( f xidan ) ف ل و م . پ . واخيدن و چيدن و بركندن . و زدن . و پنبه زدن و حلاجى كردن . و نيزه افگندن . و گرفتن . و فراهم آوردن و گرد كردن و جمع نمودن . فاخيده ( f xide ) ص . پ . واخيده . فاخيز ( f xiz ) ا . پ . واخيز . و فاخيز آمدن : جنبيدن و واخيزيدن . و افتان و خيزان مانند مستان و كودكان حركت كردن . فأد ( fa'd ) م . ع . فاد الخبز فأدا ( از باب فتح ) : در خاگستر گرم نهاد نان را و كوماچ كرد . و فادت للخبزة : جاى كردم كوماچ را در خاكستر . و فاد اللحم فى النار : بريان نمود گوشت را . و فاد فلانا : بر دل فلان زد و رسيد بدل او . و فاد الخوف فلانا : بد دل كرد ترس فلان را . و فئد ( مجهولا ) : بيمار دل گرديد و دردناك دل گشت . فاد ( f ' d ) م . ع . فئد فادا ( از باب سمع ) : بيمار دل گرديد و به درد آمد دل او . فاداشتن ( f - d ctan ) ف م . پ . واداشتن و باز داشتن . و نگاهداشتن . و روبرو و مقابل نگاهداشتن و روبرو نمودن و مقابل كردن . فادج ( f daj ) ا . پ . پازهركانى و آن سنگى است زرد بسپيدى مايل و داراى رگهاى سبز كه از چين آورند و در كرمان نيز هست . فادح ( f deh ) ص . ع . امر فادح : كارگران و دشوار . فادحة ( f dehat ) ا . ع . سختى . ج : فوادح . فادر ( f der ) ص . ع . گشن سست و باز ماندهء از گشنى . ج : فدر . فادر ( f der ) ا . ع . بز كوهى خواه جوان باشد و يا پير . و بز كوهى بزرگ جثه . ج : فوادر و فدور . و ماده شتر تنها ماندهء از شتران . فادرة ( f derat ) ا . ع . سنگ بزرگ